مزیت های بالقوه ایران برای تولید لوله های فولادی

معدن24: نقش اساسی آب در تکوین تمدن بشری و تداوم زندگی از طرفی، کمبود منابع آب سالم و محدودیت های دسترسی به منابع آب سالم از سوی دیگر باعث شده است که از دیرباز مسئله انتقال آب به یکی از دغدغه های اساسی بشر تبدیل شود.

* مهندس ابراهیمیان- دانشگاه صنعتی شریف دانشکده مهندسی متالورژی

* دکتر مهندس سید تقی نعیمی- عضو هیئت علمی دانشگاه کارشناس رسمی صنایع فلزی

تاریخچه ساخت لوله در جهان

نقش اساسی آب در تکوین تمدن بشری و تداوم زندگی از طرفی، کمبود منابع آب سالم و محدودیت های دسترسی به منابع آب سالم از سوی دیگر باعث شده است که از دیرباز مسئله انتقال آب به یکی از دغدغه های اساسی بشر تبدیل شود. بنابراین تولید و استفاده از لوله برای انتقال آب پیشینه طولانی دارد. احتمال می رود چینی ها نخستین ملتی بوده اند که در حدود 5000 سال قبل از میلاد یعنی در حدود 7000 سال پیش از لوله کشی برای انتقال آب استفاده کرده اند[1]. آنها جهت لوله کشی آب نی خیزران به کار می بردند. به این ترتیب که تعدادی از نی خیزران را به یکدیگر متصل می کردند، تا آب را از مکانی به مقصد های مورد نظر برسانند. مصریان باستان در 3000 سال قبل از میلاد برای انتقال آب از لوله های مسی استفاده می نمودند[2]. در برخی از شهرهای دنیا به مدت محدودی از لوله های چوبی برای انتقال آب استفاده شده است. تکمیل فرایند تولید انواع لوله ها به وضعیت فعلی و استفاده از آن ها قرن ها به تعویق افتاد.

از قرن 18 به بعد ساخت و استفاده از لوله های چدنی (هم اکنون نیز در برخی از شهرهای بزرگ اروپا و امریکا از لوله های چدنی برای انتقال آب استفاده می شود) و فولادی متداول شده است.

لوله های چدنی برای انتقال آب را عمدتا به روش گریز از مرکز تولید و پس از انجام عملیات حرارتی و عایق کاری مورد استفاده قرار می دهند. 

ساخت‌ اولین لوله های ‌درزجوش‌ فولادی نیز به‌ اوایل‌ قرن 19 میلادی برمی‌گردد. به دنبال‌ کشف‌ گاز طبیعی در سال ‌1815 میلادی و استفاده‌ از آن‌ برای‌ گرمایش‌‌، نیاز به لوله فولادی در دنیا افزایش یافت. اولین بار لوله درزجوش با تکامل تولید ورق های فولادی و شکل دهی آنها به لوله و جوش دادن لبه های ورق های مدور شده تولید گشت. به عبارت دیگر در اوایل قرن نوزده میلادی استفاده از تکنولوژی اولیه ساخت لوله های درزجوش فولادی در دنیا متداول شد. جزئیات فنی در ارتباط با ساخت آن ها تاکنون پیشرفت های زیادی داشته است. با به هم‌ جوش‌ دادن‌ لبه‌ها ورقهای فولادی برای‌ اولین‌ بار تولید لوله‌ درزجوش به صورت انبوه‌ امکان‌پذیر شد[3].

روش‌ تولید لوله‌ درزجوش‌ سال 1825 در انگلستان‌ به‌ ثبت‌ رسید تکامل تکنولوژی تولید لوله های فولادی به‌ سطح‌ امروزی‌ راه‌ طولانی‌ پیموده‌ است‌.

کشف منابع نفت، گاز، توسعه میادین نفت و گاز در سه قرن اخیر ( 19 ، 20 و 21 ) موجب شده است که عمدتاً گسترش صنعت تولید لوله در دنیا برای انتقال نفت، فرآورده های نفتی و گاز مورد توجه قرار گرفت. هم اکنون بخش اعظم تولید سالانه لوله های فولادی در دنیا برای انتقال گاز، نفت و فرآورده های نفتی بکار گرفته می شوند.